Radicalisering en polarisering

prev_rad.png
  • Radicalisering en polarisering zijn belangrijke nieuwe maatschappelijke uitdagingen.

  • Door intense samenwerking vervult het GO! zijn maatschappelijke opdracht als onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap ten volle en draagt het bij tot een sociale en veilige leer -en leefomgeving die de sociale cohesie in onze samenleving bevordert.

  • Het GO! wil al zijn scholen bewust maken van de radicaliserings-en polariseringsprocessen in onze samenleving.

  • Directeurs en leerkrachten kunnen bij het GO! een nascholingstraject volgen.

     

GO! standpunt Meer info Tijdslijn Praktijkvoorbeelden

Wat?

Radicalisering en polarisering vormen grote nieuwe uitdagingen voor onze samenleving. Enerzijds is er de eindeloze vluchtelingenstroom waarbij honderdduizenden mensen in nood een veilig onderkomen zoeken in Europa, anderzijds beheersen de propaganda en terreuracties van IS de media.

Leerkrachten en opvoeders staan hierbij in de [VC1] eerste lijn en worden bij hun leerlingen geconfronteerd met allerlei reacties en opinies - van persoonlijke identiteitscrises tot complexere problemen zoals vertrekkende en terugkerende Syriëstrijders.

Om hieraan het hoofd te bieden publiceerde het GO! in juli 2015 een visietekst rond radicalisering. In het daarop volgende schooljaar 2015-16 werd een bijhorend  nascholingsaanbod gelanceerd dat in dat schooljaar tweemaal werd. Dit nascholingstraject, 'Radicalisme en extremisme', bestaat uit zes informatie- en werksessies. Voor de CLB-medewerkers is een draaiboek ontwikkeld met krachtlijnen om leerlingen en leerkrachten te ondersteunen.

Het onderwijs kreeg op korte tijd te maken met aanslagen in Parijs en Brussel. In die periodes activeerde het GO! een noodnummer en mailadres omtrent terreur en werd een coördinator ‘preventie en opvolging radicalisering en polarisering‘ aangesteld.

Kort na de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs organiseerde het RAN Radicalisation Awareness Network Europe een bijeenkomst in Manchester met 90 leerkrachten uit bijna alle EU-lidstaten. Ook het GO! nam hier actief aan deel. Deze bijeenkomst resulteerde in het ‘Manifesto for Education‘ dat op 17 maart 2015 aan de EU-onderwijsministers werd overhandigd. Het manifest is een oproep tot ondersteuning van scholen, opvoeders en leerkrachten in hun professionele rol bij deze moeilijke en nieuwe problematiek.

Het GO! legt de lat hoog en wil op korte en lange termijn al zijn scholen en leerkrachten vertrouwd maken met radicaliserings-en polariseringsprocessen in onze samenleving. Het net wil hier snel en actief op inzetten, omdat het belang hecht aan een samenleving waarin jongeren zich thuis voelen en een toekomst hebben.

Het prioritair actieplan rond dit thema, dat ingebed is in het algemeen strategisch plan van het GO!,  vertrekt vanuit het pedagogisch project van het GO! en verbindt het ‘Manifesto for Education’ aan de visietekst van het GO!.

Omdat (sociale) media vaak een heel grote rol spelen in het radicaliseringsproces, is het belangrijk dat leerlingen er (kritisch) mee leren omgaan.

quote
dag moedertaal2.JPG

Hoe?

Om het preventieve en curatieve/probleemgerichte luik bij radicalisering te kunnen onderscheiden, baseren we ons op de ‘Preventiepiramide van Johan Deklerck die vier niveaus omvat.

radicalisering.png

De doelstellingen situeren zich op vier niveaus:

1. De leerkracht

Leerkrachten spelen een cruciale rol bij de preventie van radicalisering die leidt tot gewelddadig extremisme. Het is onze doelstelling leerkrachten via intense teamwerking weerbaar te maken en te ondersteunen bij de uitbreiding van hun capaciteiten, zodat ze weten wat speelt en wat ze kunnen of moeten doen.
 

2. De school

Om ‘samen te leren samenleven ‘ is het onze doelstelling dat scholen sociaal veilige en respectvolle leeromgevingen zijn waar preventie fundamenteel is en een prioriteit. Eerst moeten scholen de problematiek omtrent radicalisering bespreekbaar durven en kunnen maken. Vervolgens zullen we hen ondersteunen bij het ontwikkelen van een heldere visie hieromtrent.

 

3. De partners

Scholen en CLB’s kunnen een belangrijke rol spelen bij preventie, maar partnerschappen maken de bestrijding van radicalisering krachtiger. We streven naar een multidisciplinaire aanpak waarbij zowel ouders, hulporganisaties, NGO’s en andere organisaties die zich richten op radicaliseringspreventie, als politie en justitie betrokken worden.

4. De overheid

Als het onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap moeten we de verschillende overheden (lokale, Vlaamse, Federale, Europese) op hun verantwoordelijkheid wijzen om de (rand)voorwaarden te scheppen die scholen en partners nodig hebben om een effectieve rol te spelen bij preventie en opvolging van radicalisering richting gewelddadig extremisme.

samenlerensamenleven02.jpg
Het GO! legt de lat hoog en wil op korte en lange termijn al zijn scholen en leerkrachten vertrouwd maken met radicaliserings-en polariseringsprocessen in onze samenleving.

De aanpak van het GO! sluit aan bij wat de Europese Commissie wil: het beleid omtrent preventie en opvolging radicalisering van onderuit voeden. Enerzijds zijn er de verschillende beleidsniveaus die mekaar voeden in twee richtingen:

  • de individuele scholen
  • de scholengroepen met de respectievelijke CLB’s
  • het centrale beleidsniveau van het GO!
  • het departement Onderwijs
  • de Europese Commissie met het RAN

Anderzijds is er ook de horizontale samenwerking met andere (beleids)domeinen (Welzijn, politie, justitie … ), lokale overheden en partners.

Door deze intense samenwerking hoopt het GO! zijn maatschappelijke opdracht als onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap ten volle te vervullen en bij te dragen tot een sociale en veilige leer -en leefomgeving die de sociale cohesie in onze samenleving bevordert.

Radicalisering is een pad, een reis in de tijd. Daarbij maken bepaalde momenten, ontmoetingen, ervaringen dat iemand een stap zet in het proces. Binnen de implementatie van het pedagogisch project van het GO! willen we zo goed mogelijk tegemoetkomen aan al deze verschillende fases.

Wat wil de Vlaamse overheid?

Begin april 2015 heeft de Vlaamse Regering het ‘Actieplan ter preventie van radicaliseringsprocessen die kunnen leiden tot extremisme en terrorisme’ goedgekeurd. Daarin ligt de nadruk op informatiedeling en afstemming tussen de verschillende overheden. Als onderdeel daarvan werd een Vlaams Platform Radicalisering opgestart.

In het Vlaams Parlement werd eind mei 2015 een resolutie met 55 maatregelen voor de bestrijding van gewelddadige radicalisering goedgekeurd. Vooral in de maatregelen rond ‘preventie en sensibilisering’ wordt de rol van het onderwijs belicht, onder meer met de vraag om sterk in te zetten op het ontwikkelen van interlevensbeschouwelijke competenties bij alle leerlingen en op burgerschapseducatie. Er wordt gevraagd de strijd tegen discriminatie op te voeren. Voor jongeren die dreigen te radicaliseren wordt systematisch overleg tussen relevante partners aangemoedigd, en indien nodig ook time-outprojecten, afhankelijk van wat de jongere nodig heeft. Naast de vraag naar voldoende ondersteuning en opleiding voor eerstelijnswerkers binnen onderwijs en welzijn, wordt ook naar een draaiboek gevraagd om gepast te reageren en naar één centrale, voortdurend bereikbare telefonische hulplijn voor alle professionelen en burgers in de omgeving van radicaliserende jongeren.

 

Blader door de tijdslijn

Ontdek de praktijkvoorbeelden

handen.jpg
Radicalisering Leerlingen Tips Extremisme Preventie

8 tips over praten met leerlingen over radicalisme en extremisme