Levensbeschouwelijke kentekens 

Uitspraak Grondwettelijk Hof: GO! bevoegd om dragen levensbeschouwelijke kentekens te regelen

16/03/2011

Na positieve uitspraak Grondwettelijk Hof, Raad van State opnieuw aan zet

Het Grondwettelijk Hof gaf een positief antwoord op de vraag van de Raad van State of het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap bevoegd is om bij algemene maatregel het dragen van zichtbare levensbeschouwelijke kentekens in het GO! te regelen. Hierdoor kan de procedure bij de Raad van State worden voortgezet om te komen tot een beslissing ten gronde. Het GO! is tevreden dat de bevoegdheid van zijn Raad erkend wordt.

Met de uitspraak van het Grondwettelijk Hof wordt erkend dat de (bijzondere) decreetgever – het Vlaams Parlement dus – bevoegdheden heeft toegekend aan het GO! op een manier die met de Grondwet overeenstemt. Het gaat om bevoegdheden die essentieel zijn voor de organisatie en de eigenheid van het gemeenschapsonderwijs: de invulling van de neutraliteit, de zorg voor de interne kwaliteit en het opstellen en invullen van het eigen pedagogisch project.

Hierdoor kan het GO! de onwrikbare waarden handhaven waar het voor staat - zoals de gelijkheid tussen man en vrouw, de scheiding van kerk en staat, de verdediging van de democratie, wederzijds respect en het vrij wetenschappelijk onderzoek - en verder werk maken van onderwijs dat uitgaat van wat mensen verbindt en niet van wat hen verschillend maakt.

Door de uitspraak van het Grondwettelijk Hof kan de Raad van State zijn werkzaamheden in dit dossier voortzetten en zich over de inhoud van de beslissing uitspreken. Een uitspraak ten gronde zal duidelijkheid in dit dossier brengen.

“Wij zijn tevreden dat het Grondwettelijk Hof onze bevoegdheden in deze materie erkent. Met respect voor de Raad van State ondernemen wij nu geen nieuwe stappen en doen wij geen verdere uitspraken. Hoewel het dossier zowel maatschappelijk als juridisch complex is, kijken wij uit naar de verdere behandeling van het dossier voor de Raad van State”, aldus Raymonda Verdyck, afgevaardigd bestuurder van het GO!.

Met de uitspraak van vandaag wijzigt er voorlopig niets in de GO! scholen. De beslissing tot het algemeen verbod werd immers eerder al door de Raad van State geschorst. De individuele schoolreglementen regelen momenteel het dragen van levensbeschouwelijke kentekens.

Contacteer voor meer informatie:

Ann Van Driessche; woordvoerder, 02/790 93 06, gsm: 0478/24 12 20
Griet Wauters, persondersteuning, 02/790 96 87

Over GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap streeft naar maximale, gelijke onderwijskansen. Elke leerling is een unieke persoonlijkheid met specifieke interesses en ambities. Hij of zij moet zich intellectueel en creatief kunnen ontplooien. Onze 700 scholen maken dit mogelijk voor om en bij de 300.000 leerlingen en cursisten. Werken aan de ontwikkeling van elke persoonlijkheid, aan harmonie in diversiteit en aan verantwoordelijkheid ten aanzien van anderen. Dat is het doel waarvoor onze 32.000 medewerkers zich dagelijks engageren. Het GO! vormt verdraagzame, respectvolle, positief kritische, mondige, verantwoordelijke, geëngageerde, creatieve, zelfstandige, sociale en leergierige persoonlijkheden.

Arrest van de Raad van State, Afdeling Bestuursrechtspraak XIIe Kamer
Arrest nr. 202.039 van 18 maart 2010 in de zaak A. 194.399/XII-6002

U vindt hier de volledige tekst van het arrest.

Persmededeling GO! (18 maart 2010)

Op 11 september 2009 besliste de Raad GO! om een algemeen verbod in te stellen op het dragen van levensbeschouwelijke kentekens in het hele net. Dit algemeen verbod zou in alle GO! instellingen ingaan op 1 september 2011. Op 18 maart 2010 schorste de Raad van State deze beslissing.  

Het GO! is dubbel verrast. Ten eerste: volgens onze lezing van het Bijzonder decreet betreffende het gemeenschapsonderwijs van 14 juli 1998 hebben wij wel degelijk binnen de door de decreetgever gedelegeerde bevoegdheden gehandeld. Ten tweede: de beslissing van de Raad GO! volgde het advies dat door een auditeur van de Raad van State was gegeven. Met het huidige arrest geeft de Raad van State aan het zelf niet meer te weten.

Raymonda Verdyck, afgevaardigd bestuurder van het GO!, stelt: ‘Wij betreuren vooral de schorsing omdat hiermee de onrust en onzekerheid gevoed worden. Door deze schorsing heerst er alom verwarring. Het lijkt alsof de schorsing betekent dat voortaan in alle GO! scholen levensbeschouwelijke kentekens toegelaten moeten worden, terwijl er in concreto niets aan de situatie verandert. Met andere woorden deze schorsing wakkert opnieuw de discussies aan en scholen moeten deze discussies andermaal binnen hun muren opvangen ten koste van hun onderwijskundige opdracht. Wij betreuren dat.’ 

Wat betekent dit nu voor de scholen en instellingen van het GO!?

De Raad van State heeft vooralsnog geen uitspraak ten gronde gedaan. In paragraaf 26 van het arrest stelt de Raad van State uitdrukkelijk dat de schorsing geen verdere gevolgen heeft voor die scholen waar reeds via het schoolreglement een verbod op het dragen van levensbeschouwelijke kentekens is ingevoerd. Volgens dezelfde paragraaf geldt het verbod ook niet voor die scholen die via hun schoolreglement vanaf 1 september 2010 een verbod zouden instellen. De beslissing die werd geschorst is deze die pas op 1 september 2011 haar uitvoering zou kennen. 

De Raad van State merkt duidelijkheidshalve op dat het voorwerp van de voorliggende vordering, die in zijn tenuitvoerlegging wordt geschorst, alleen de algemene regeling is die oorspronkelijk op 1 september 2010 effect zou krijgen en niet, bijvoorbeeld, de schoolreglementen die aan de vooravond van de bestreden beslissing reeds bestonden. Deze worden onverlet gelaten door de thans uit te spreken schorsing. Waar met andere woorden door een school reeds een verbod op het dragen van levensbeschouwelijke kentekens was ingevoerd, wordt dit door huidig arrest niet ongedaan gemaakt.

Daar enkel een algemeen en principieel verbod aan de beoordeling van de Raad is voorgelegd, heeft hij met huidig arrest ook geenszins stelling genomen ten opzichte van de wettigheid van specifieke aan tijd en plaats gebonden regelingen die in een concrete context ten opzichte van een individuele leerling of zelfs in een betrokken schoolreglement tot stand werden of zouden worden gebracht.

 Wat voorafging

Enkele Antwerpse scholen beslisten om met ingang van 1 september 2009 een verbod in te voeren op het dragen van levensbeschouwelijke kentekens.

De Raad van State stelde toen in een advies dat het een individuele school niet toekomt om via de scholengroep een verbod in te stellen, maar dat dit enkel de Raad GO! toekomt.

Op 11 september 2009 nam de Raad GO! een beslissing voor het hele net. Dit impliceerde dat die scholen die reeds via hun schoolreglement een verbod hadden ingesteld, dit verbod zouden handhaven en dat voor alle andere scholen vanaf 1 september 2010 een algemeen verbod zou gelden.

Daarna werd een werkgroep geïnstalleerd om de overgang te organiseren. Omdat enkele knelpunten niet tijdig weggewerkt konden worden,  besliste de Raad GO! op 22 januari 2010 om de overgangstermijn met een jaar te verlengen tot 1 september 2011. Deze beslissing werd bekrachtigd op 26 februari 2010.

Op 3 maart 2010 adviseerde de auditeur om aan het Grondwettelijk Hof de (prejudiciële) vraag te stellen of de Raad GO! de bevoegdheid heeft om een beslissing inzake levensbeschouwelijke kentekens te nemen. In het advies maakt de auditeur geen enkele bemerking ten aanzien van de vraag of het GO! al dan niet de godsdienstvrijheid schendt. Hij stelt wel dat enkel de decreetgever beperkingen aan de godsdienstvrijheid kan opleggen.

Op 16 maart 2010 werd de zaak bepleit. Hier stelde het GO! dat het niet dringend nodig was om de beslissing te schorsen, aangezien de overgangstermijn naar een algemeen verbod met een jaar werd verlengd. De Raad van State volgde deze redenering niet.