Modernisering secundair onderwijs

blondkind.png
  • Het secundair onderwijs in Vlaanderen is dringend aan modernisering toe. Op allerlei vlakken laat die nood zich voelen.

  • De Vlaamse overheid zet al verschillende jaren in op de modernisering van het secundair onderwijs. Het GO! volgt de plannen van de overheid nauwgezet op, overlegt intern en met de Vlaamse overheid en neemt standpunten in.

  • De centrale administratieve en pedagogische diensten van het GO! ondersteunen scholen en instellingen met allerlei projecten bij het uitvoeren van bepaalde maatregelen uit het ‘Masterplan hervorming SO’ van de Vlaamse regering.

GO! standpunt Meer info Tijdslijn Praktijkvoorbeelden

De draagvlaktekst ‘Het GO! en het secundair onderwijs van de toekomst’ van oktober 2013 was het antwoord van het GO! op het "Masterplan Hervorming SO". Welk standpunt neemt het GO! hier in?

Het GO! beoogt een brede ontwikkeling in de eerste graad om gaandeweg meer te verfijnen en te verdiepen in de derde graad. Dit is voor ons een cruciaal aspect in de hervorming van het secundair onderwijs.

Het GO! streeft naar een sociale mix op school, waarbij zowel kansrijke als kansarme leerlingen meer leerkansen krijgen en bijgevolg ook betere toekomstperspectieven. Op die manier werken onze scholen aan gelijke onderwijskansen voor alle leerlingen. Het realiseren van een sociale mix op school helpt bovendien een open wereldbeeld en een tolerante samenleving bevorderen.

Het herformuleren van eindtermen in competenties is voor het GO! een verantwoord perspectief voor leerlingen die zich op een adequate manier moeten kunnen voorbereiden op de toekomstige ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs, op de arbeidsmarkt en in de maatschappij. We voelen ons in deze visie ondersteund door het masterplan: de eindtermen en vakoverschrijdende eindtermen zullen worden ondergebracht in competenties.

De minister stelt voor alle studierichtingen te screenen en het aantal studierichtingen te reduceren. Een betere aansluiting met het hoger onderwijs en/of de arbeidsmarkt wordt onder meer beoogd door de studierichtingen zo te ordenen dat de finaliteit ervan duidelijk wordt. De opdeling tussen ASO, KSO,TSO en BSO verdwijnt. De leerlingen zullen voortaan kiezen voor een studiedomein, op basis van hun talent en hun interesse. Deze bijsturingen in het studieaanbod die het masterplan in het vooruitzicht stelt, zijn voor het GO! meer dan welkom.

Het masterplan biedt enkele mogelijkheden voor de ondersteuning van leerkrachten: de erkenning van verworven competenties van zij-instromers (door de opgebouwde anciënniteit (beperkt) te laten meetellen), meer werkzekerheid voor leraren door scholen te laten samenwerken in grotere groepen en meer ruimte voor leraren om zich te professionaliseren. Daar kunnen wij ons als GO! zeker in vinden.

Opdat de eerste graad aan al zijn functies zou kunnen voldoen, moet het voor ons als GO! een comprehensieve brede eerste graad zijn. Dit betekent dat jongeren gedurende twee opeenvolgende jaren de kans geboden wordt om een breed palet aan belangstellingsgebieden te verkennen, om zo hun talenten en interesses te ontwikkelen. Maar we realiseren ons dat dit randvoorwaarden inhoudt zoals onder meer de competenties van leerkrachten om te differentiëren. Daar willen we volop op inzetten. De vrijheid van scholen om de eerste graad uit te werken, ondergraaft de idee van een brede eerste graad.

We vinden het ook geen goede zaak dat scholen autonoom kunnen kiezen voor het ene dan wel het andere schoolconcept voor de tweede en de derde graad (domeinschool, campusschool of geen van beide). Die keuzevrijheid aan scholen overlaten kan leiden tot een onderwijs met verschillende snelheden. We moeten dit doordacht en planmatig aanpakken en voor elke school of scholengemeenschap een groeipad richting optimaler schoolconcept uittekenen.

Scholen kunnen kiezen in welke mate ze instappen in de modernisering, dat maakt het voor ouders moeilijk om te weten in welke school hun kind zal terechtkomen. Als we komaf willen maken met bepaalde knelpunten in het onderwijs dan gebeurt dat toch het best voor iedereen op dezelfde manier?

— Raymonda Verdyck

quote
voorwoordgroot.jpg

GO! visietekst - Een structuur voor het secundair onderwijs in scholen(gemeenschappen)

Het debat binnen het GO! over hoe de structuur van het secundair onderwijs er zou moeten uitzien als het eenmaal gemoderniseerd is, mondde uit in de visietekst “Een structuur voor het secundair onderwijs in scholen(gemeenschappen)” die in het najaar van 2015 gepubliceerd werd. Het GO! pleit voor een reorganisatie van de basisopties en beroepenvelden. De eerste graad moet immers zijn oriënterende functie ten volle kunnen waarmaken. In de basisvorming moeten alle sleutelcompetenties aan bod komen. Eén basisoptie of één beroepenveld moet de nodige informatie en advies opleveren over de domeinen in de tweede en derde graad en moet samen met de vakken uit de basisvorming informatie en adviesgeven over de positie op het continuüm in de matrix. Het GO! acht het aangewezen om zowel een A- als een B-stroom in één school te organiseren. Voor de tweede en derde graad geeft het GO! de voorkeur aan domein- en campusscholen.

GO! reactie op de conceptnota’s van de Vlaamse regering  van 31 mei 2016

In een eerste persmededeling op 28 mei 2016 gaf afgevaardigd bestuurder Raymonda Verdyck mee dat het GO! tevreden is dat er eindelijk duidelijkheid is gekomen over dit luik van de modernisering. Het verbeteren van de overgang van het basis- naar het secundair onderwijs bijvoorbeeld is een goede maatregel, maar er zijn ook enkele maatregelen waar we vragen bij hebben, zoals de nieuwe studiedomeinen die de regering voorstelt en hun invulling met studierichtingen. Het GO! bracht opnieuw enkele grote bekommernissen te sprake: "Vooral met de vrijblijvendheid van schoolconcept hebben we het moeilijk", zegt Verdyck. "Scholen krijgen de keuze, maar dat zal het alvast voor de ouders moeilijk maken om te weten in welke school hun kind zal terechtkomen. Als we komaf willen maken met bepaalde knelpunten in het onderwijs zoals het watervaleffect, en als we naar betere studiekeuze willen gaan, dan gebeurt dat toch het best voor iedereen op dezelfde manier?"

Reactie GO! op akkoord van Vlaamse Regering van 13 januari 2017

Modernisering SO: “Nood aan bijsturing om vooropgestelde doelen te behalen”

Op 1 september 2018 starten met de uitrol van een gemoderniseerd secundair onderwijs is niet haalbaar. Dat zegt afgevaardigd bestuurder Raymonda Verdyck na grondig overleg met de Raad van het GO! en consultatie van de coördinatieraad van algemeen directeurs. “Wij zijn een constructieve partner om samen met de overheid en de andere onderwijsverstrekkers werk te maken van een gemoderniseerd secundair onderwijs, maar met het plan dat nu op tafel ligt kan het GO! zich niet verzoenen.”

Waarom het secundair onderwijs moderniseren?

De basiswetgeving over het secundair onderwijs is sinds meer dan vijftien jaar niet meer aangepast. Daardoor sluit het secundair onderwijs niet meer aan bij de maatschappelijke realiteit. Dat is een eerste vaststelling.

Via allerlei projecten van de minister van Onderwijs zoals ‘Accent op Talent’, ‘Proeftuinen voor onderwijsinnovatie’ en adviezen binnen de commissie-Monard heeft de Vlaamse overheid geprobeerd om uit te schrijven hoe we met nieuwe vormen van leren, organiseren en besturen ons onderwijs beter kunnen voorbereiden op de toekomst. Maar is dat toereikend?

We moeten helaas ook vaststellen dat de kwaliteit van ons onderwijs langzaam afneemt. In de PISA-onderzoeken kan Vlaanderen mooie resultaten voorleggen voor lezen, wiskunde en wetenschappen. En toch moeten we ons zorgen maken. Tussen 2000 en 2009 ging de gemiddelde score van onze leerlingen erop achteruit, zowel voor de zogenaamde top als voor de betere van de onderste presteerders. We spelen onze plaats in de kopgroep langzaam kwijt.

Daarenboven stelt men vast dat de invloed van de sociaaleconomische achtergrond op de leerresultaten van de leerlingen veel sterker meespeelt in Vlaanderen dan elders.

Initiatieven van de Vlaamse overheid

De Vlaamse overheid heeft sinds 2004 al een aantal belangrijke documenten gepubliceerd die ons een beeld geven van waar ze naartoe wil met het secundair onderwijs in Vlaanderen.

In chronologische volgorde:

  • “Kwaliteit en kansen voor elke leerling” - rapport van de commissie-Monard (20 april 2009): een toekomstvisie of ‘blauwdruk’ voor het SO die het maatschappelijke debat daarover in Vlaanderen moet voeden.
  • “Mensen Doen Schitteren” - oriënteringsnota van Pascal Smet (13 september 2010): geeft de contouren voor verandering aan.
  • “Masterplan hervorming SO” van de Vlaamse regering ( 4 juni 2013): geeft uitvoering aan het regeerakkoord en bouwt verder op de conclusies van het rapport-Monard en de oriënteringsnota van Pascal Smet.  
  • “Conceptnota. Modernisering secundair onderwijs. Maatregelen basisonderwijs en eerste graad” en “Conceptnota. Tweede en derde graad SO. Masterplan SO” (31 mei 2016): op basis van deze conceptnota’s van de Vlaamse regering kunnen de laatste maatregelen van het “Masterplan” worden uitgerold.

Blader door de tijdslijn

Ontdek de praktijkvoorbeelden

GO!_technisch_atheneum_Brugge_naar_1600_leerlingen.jpg
Kunstsecundair onderwijs Pedagogisch project Secundair onderwijs Technisch secundair onderwijs Topsport Modernisering SO

Groot worden in kunst, techniek, topsport en wetenschap

dscn1208.jpg
Brede open school Creativiteit Milieu Technisch secundair onderwijs Wereldburgerschap

Bouw eens een stemmig dorp

modernsecondklein.jpg
Brede eerste graad Werken en leren in ASO

Een modern secundair onderwijs